Το 2023, το 12,2% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέφερε ότι βιώνει προβλήματα όπως ρύπανση, σκόνη ή άλλα ζητήματα του περιβάλλοντος στο χώρο που διαμένει, ένας δείκτης αισθητά μειωμένος σε σύγκριση με το 15,1% του 2019.
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στην ΕΕ
- Στην κατάταξη των κρατών-μελών με βάση αυτά τα στοιχεία, η Ελλάδα εμφανίζει 20,5% των νοικοκυριών να αναφέρουν ότι επηρεάζονται από ρύπανση ή “βρωμιά” ή άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα στον τόπο κατοικίας τους.
- Δηλαδή, σχεδόν 1 στα 5 ελληνικά νοικοκυριά αισθάνεται ότι ζει σε περιβάλλον με προβλήματα καθαριότητας ή ατμόσφαιρας, όταν αντίστοιχα ο μέσο Ευρωπαίος πολίτης βρίσκεται στην αναλογία 1 προς 8.
- Το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ καταγράφει η Μάλτα με 34,7%, η μοναδική χώρα που ξεπερνάει την Ελλάδα, και στη συνέχεια η Γερμανία με 16,8%.
- Αντίθετα, χαμηλά ποσοστά βλέπουμε σε χώρες όπως η Κροατία (4,2%), η Σουηδία (5,0%) και η Σλοβακία (5,8%), δηλαδή πολύ λιγότερα νοικοκυριά θεωρούν ότι η ρύπανση ή η βρομιά επηρεάζει τον χώρο διαμονής τους.
- Επιπλέον, υπάρχει σαφής συσχέτιση με το επίπεδο αστικότητας:
- Στις αγροτικές περιοχές της ΕΕ, μόλις 6,8% των ανθρώπων δηλώνουν ότι επηρεάζονται.
- Στις πόλεις, το ποσοστό ανεβαίνει στο 17,2%.
Η μείωση από το 15,1% το 2019 στο 12,2% το 2023 δείχνει μια βελτίωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά το γεγονός ότι στην Ελλάδα το ποσοστό παραμένει αρκετά υψηλότερο του μέσου όρου σημαίνει ότι οι ελληνικές πόλεις εξακολουθούν να βιώνουν σημαντική έκθεση σε περιβαλλοντικά προβλήματα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι την ώρα που στην Ευρώπη παρατηρείται σταδιακή βελτίωση, η Ελλάδα φαίνεται να ακολουθεί την αντίθετη αρνητική κατεύθυνση. Το 2015 περίπου 19,2% των νοικοκυριών δήλωναν ότι επηρεάζονται από ρύπανση ή βρωμιά στον τόπο διαμονής τους, ενώ το 2020 το ποσοστό αυξήθηκε στο 20,2%.
Ακόμα, και εκτός ΕΕ αν πάρουμε σαν παράδειγμα την Τουρκία, αυτή ξεπερνούσε την Ελλάδα σε αυτή την αρνητική κατάταξη κατά περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες, ωστόσο, το 2023 η εικόνα αντιστράφηκε, με την Ελλάδα να καταγράφει χειρότερο αποτέλεσμα κατά μία μονάδα. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι στη χώρα μας δεν έχουν αναληφθεί ουσιαστικές ενέργειες αντιμετώπισης του προβλήματος, ενώ η γείτονα χώρα αποδεικνύει ότι βελτίωση είναι εφικτή, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να γίνει ακόμα και αν υπάρχουν οικονομικές δυσκολίες
Η ποιότητα ζωής: η ρύπανση και η βρωμιά έχουν άμεσες επιπτώσεις στην υγεία, στο αίσθημα άνεσης αλλά και στην αντίληψη του πολίτη για το πόσο φιλικό είναι το περιβάλλον στο οποίο ζει. Η διαχείριση αστικών περιοχών και των περιβαλλοντικών παθήσεων απαιτεί στοχευμένες πολιτικές: καθαριότητα πόλεων, έλεγχος ατμοσφαιρικής ρύπανσης, διαχείριση απορριμμάτων, πράσινες υποδομές. Η αισθητή διαφορά ανάμεσα σε αγροτικές περιοχές και πόλεις δείχνει ότι οι πολιτικές πρέπει να είναι προσαρμοσμένες: όχι “ένα μέγεθος για όλους”, αλλά μέτρα που λαμβάνουν υπόψη την πυκνότητα πληθυσμού και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
